بازگشت به ویکی

مشارکت و تمدن نوین اسلامی

مشارکت و تمدن نوین اسلامی مشارکت عمومی دربردارنده حضور داوطلبانه،رفتار آگاهانه و خواست جمعی برای انتخاب یا اقدام مشترک است که بر پایه احساس نیاز ،شناخت لازم و یک ضرورت برای حل یک یا چند مشکل دارد.مشارکت با حساس شدن و بعد آگاه شدن و مشورت کردن آغاز و با اولویت سنجی ادامه می یابد، خلاصه این که بعضی مشارکت را فقط عبارت از اقدامات قانونی (مشروع) شهروندان از قبیل رأی دادن، تظاهرات، دادخواهی و... دانسته و اعمال غیر قانونی آنها را جزء مشارکت بحساب نمی آورند

نظرها

مشارکت و تمدن نوین اسلامی

مشارکت عمومی دربردارنده حضور داوطلبانه،رفتار آگاهانه و خواست جمعی برای انتخاب یا اقدام مشترک است که بر پایه احساس نیاز ،شناخت لازم و یک ضرورت برای حل یک یا چند مشکل دارد.مشارکت با حساس شدن و بعد آگاه شدن و مشورت کردن آغاز و با اولویت سنجی ادامه می یابد، خلاصه این که بعضی مشارکت را فقط عبارت از اقدامات قانونی (مشروع) شهروندان از قبیل رأی دادن، تظاهرات، دادخواهی و... دانسته و اعمال غیر قانونی آنها را جزء مشارکت بحساب نمی آورند اما در مقابل، کسانی که طرفدار اصلاحات سیاسی بنیادی هستند (رادیکال ها) اقدامات غیر قانونی شهروندان را از قبیل عصیان های اجتماعی و دیگر اشکال رویارویی توده ای به عنوان مصادیق خاص مشارکت در یک نظام دموکراسی مطرح می کنند. به علاوه، وقتی از مشارکت عمومی سخن به میان می آوریم، گاهی منظورمان افراد فعالی است که برای دستیابی به مناصب دولت، مجلس و نظایر آن، تلاش می کنند، در همایش های عمومی حضور می یابند، به احزاب سیاسی می پیوندند و ساعات زیادی از وقت خود را در امور عمومی صرف می کنند؛ گاهی نیز ما شکل های محدودتر مشارکت عمومی که بخش مهم آن مشارکت سیاسی است را جزء مشارکت محسوب می کنیم. مثلا، کسانی را که رأی نمی دهند اما درباره مسائل سیاسی با همسایگان خود گفت وگو می کنند؛ نقطه نظرات سیاسی خود را ابراز می دارند و از طریق رسانه های گروهی در اطلاع رسانی سیاسی شرکت می کنند، جزء مشارکت کنندگان به حساب می آورند. مشارکت عمومی عبارت است از: هر نوع اقدام سیاسی داوطلبانه، موفق یا ناموفق، سازمان یافته یا بی سازمان، مقطعی یا مستمر که برای تأثیرگذاری بر انتخاب سیاست های عمومی، اداره امور عمومی یا گزینش رهبران سیاسی در سطوح مختلف حکومتی، اعم از محلی و یا ملی، روش های قانونی یا غیر قانونی است.[1]

مشارکت عمومی که از مظاهر آن، مشارکت سیاسی است فی نفسه به هر میزانی که بالا رود به بالاروندگی قدرت نرم کمک می کند. در واقع، این نوع از مشارکت که با حضور احاد مردم قرین است، نشان از درجه بالای مشروعیت نظام سیاسی حاکم دارد.با افزایش مشارکت و مشروعیت، قدرت چانه زنی، امتیاز گیری و تأثیرگذاری آن دولت و ملت ارتقا می یابد.

طی فرایند مشارکت عمومی، مردم نشان می دهند که از سیاست های نظام سیاسی خویش حمایت می کند و به دیگران می فهمانند که مدافع نظام خود خواهند بود.به علاوه، مشارکت عمومی موجب انتخاب کارگزاران و نظارت حسن انجام وظایف آنان را فراهم می کند. بی دلیل نیست که حتی دیکتاتورترین نظام های سیاسی ناچار می شوند که نشان دهند به مشارکت عمومی باور دارند و بدان پایبندند.در واقع، به جهت حاکمیت مردم سالاری در بخش های وسیعی از جهان، مشارکت عمومی به نمادی از درجه مردم سالاری دولت ها و کشورها تبدیل شده و کشورها به میزانی که از مشارکت عمومی برخوردارند، احساس قدرت بیشتری برای تأمین حداکثر منافع ملی خود پیدا می کنند.شیوه های مختلفی برای نشان دادن مشارکت عمومی حداکثری از سوی کشورهای مختلف اتخاذ می شود که بخش مهمی از آن به تبلیغات سیاسی برمی گردد و یا با نشان دادن نمایشی از مشارکت عمومی می کوشند که از معیارهای دموکراتیک بالایی بهره مندند.تعداد دفعاتی که مشارکت عمومی صورت می گیرد، نیز از عوامل افزایش قدرت تأثیرگذاری است.تنوع مشارکت عمومی مانند مشارکت در انتخابات استانی یا ملی یا مشارکت در انتخابات  مجلس یا شوراها هریک سهمی به اندازه خود در قدرت نرم یک کشور بازی می کند.چنانچه مشارکت در زمان و در شرایط بحرانی انجام گیرد نسبت به شرایطی که صلح و صفا برقرار است، متفاوت است.جنسیت و سن شرکت کنندگان نیز از دیگر مؤلفه های قدرت نرم به شمار می روند.[2]

تخت جمشید را گروهی از مردم، ساختند همان گونه که اهرام مصر، ساخته دسته ای دیگر از آدم ها است. پل ها، کاروان سراها، بناها که مظاهر تمدن اند، تداعی کننده کار و تلاش عده ای اند که به ساخت آن ها دست زده اند.این آدم ها، داوطلبانه و اغلب اجباری چنین آثاری را خلق کرده اند اما آنچه در این جا، مهم است آن که این آثار، جمعی سامان یافته است.مشارکت تنها یا همیشه به کار یدی و فیزیکی نبوده بلکه افکار بلند زمینی و آسمانی هم در کنار دست ها و بدن ها، به کار خلق مظاهر تمدنی کوشیده اند. بی شک همه پیامبران و البته برخی از آنان بیشر، نقش هدایت گرایانه ای در تولید تمدن داشته اند.کم نیست آثاری که نتیجه کار فردی است مانندکتاب ها، تابلوها، رسالات و مقالات و نیز، تاج ها، تخت ها،منبرها و خط ها اما اگر این ها جمعی صورت می گرفت، معجزه های ماندگارتری خلق می شد.در اسلام، سهم مشارکت همگانی در ابعاد مادی و معنوی در ساخت و ساز تمدنی، بسیار استت زیرا اسلام به کار جمعی در نظر و عمل اهمیت فراوان داده است. انجام نماز،جهاد،دفاع، خمس،زکات،صدقه و ... به جماعت توصیه و ثواب آن در انجام جمعی آن، بیشتر است.در ساختن تمدن نوین اسلامی، عنصر مردم جای فرد می نشیند و بسیج امکانات به مثابه شرط تحقق آن، از طریق جماعت نتیجه بخش است.به علاوه، انقلابی که جان ها و مال های مردم به ثمر نشسته در محقق کردن تمدنی که فردا می زند، چاره ای جز بهره مندی همگانی ندارد.این تمدن رو به رشد به دلیل نوپایی و مواجه با تمدن ضحاک غرب، باید همه توان ها و جسم ها را به حرکت درآورد. خصیصه هم افزایی تمدن نوین اسلامی بر دو عنصر انسانیت و اسلامیت تکیه دارد لذا طیف وسیعی از انسان ها را باید در سراسر جهان بر محور عقلانیت،عدالت،اخلاقیت و معنویت گرد هم آورد.[3]

مشارکت مردمی از جنس مشارکت در ساخت قدرت و تمدن به ویژه در مسایلی چون انتخابات راهبردی در تحقق بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی است. انتخابات مظهر مشارکت مردم در دسترسی انقلاب اسلامی به آرمان های مانند استقلال،آزادی و جمهوری اسلامی بوده نقشی وسیع تر در گام دوم  انقلاب اسلامی برعهده دارد.حضور میلیونی مردم، در مبارزه ای تن به تن و همیشگی،به مقابله موفقیت آمیز با فتنه های داخلی گوناگون پرداخته است.کودتاها،شورش ها،ترورها و ...تنها بخش اندکی از فتنه ها و سرکوب همه آن ها نشانه قدرت مندی توده ها در صحنه عمل است.نباید فراموش کرد که ازارکان نظام سیاسی جمهوریت است و آن به معنای مردمی است که در همه صحنه های تعیین سرنوشت همچون گذشته 40 ساله حضور دارند، در این صورت، امید به آینده روش که با تمدن نوین اسلامی شکل می گیرد و تداوم می یابد، زنده می ماند.بی شک فاصله بین بایدها و واقعیّت ها،وجدان های آرمان‌خواه را عذاب داده و می دهد، امّا این، چون گذشته طی‌شدنی است و بی‌شک در آینده، با حضور نسل جوان مؤمن، دانا و پُرانگیزه، با قدرت بیشتر طی خواهد شد.
همان گونه که موفقیت های دهه های گذشته چون"برجستگی محسوس در رشته‌های گوناگون مهندسی از جمله در صنایع دفاعی، درخشش در رشته‌های مهم و حسّاس پزشکی و جایگاه مرجعیّت در آن و ده‌ها نمونه دیگر از پیشرفت، محصول آن روحیه و آن حضور و آن احساس جمعی است که انقلاب برای کشور به ارمغان آورد"آینده امید بخش فردا در سایه کار و تلاش جمعی مشارکت جویانه تحقق می یابد.مردمی تر کردن اقتصاد،سیاست، فرهنگ و ...استفاده از ظرفیّت هایی را به همراه می آورد که حاصل آن در گستره ملی، توسعه پایدار است." بی‌گمان یک مجموعه جوان، دانا، مؤمن و مسلّط بر دانسته‌های مختلف می توانند دوران پیشِ‌روی انقلاب اسلامی را میدان فعّالیّت مؤثر تبدیل کنند.[4]

 

 

منابع

1. فیرحی،داود(1377)."مفهوم مشارکت سیاسی،"فصلنامه علوم سیاسی،سال اول،شماره اول،ص87.

2. علیخانی،علی اکبر(1377).مجموعه مقالات مشارکت سیاسی،تهران،سفیر،ص129.

3.واینر،مایرون و هانتینگتون،ساموئل(1379).درک توسعه سیاسی، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی،تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی،ص219.

4.خامنه ای،سیدعلی(1397). بیانیه گام دوم انقلاب،" 22 بهمن.

 




 

 


نظرها

نظرهای تأییدشده درباره این مقاله در همین بخش نمایش داده می‌شوند.

0 نظر تأییدشده
نوع بازخورد
هنوز نظری برای این مقاله نمایش داده نشده است.
`r`n